Na dan obeležavanja godišnjice početka NATO agresije na Srbiju, premijerno je emitovan novi dokumentarni film novinarke i rediteljke Slađane Zarić pod nazivom „Tačka preloma“. Film se bavi pitanjem koje se postavlja već 27 godina: zašto je NATO bombardovao Saveznu Republiku Jugoslaviju 1999. godine. U više od 60 minuta, sagovornici iz različitih zemalja, uključujući Ameriku, Nemačku, Italiju, Britaniju, Švedsku, Rusiju i Finsku, dele svoja sećanja na događaje koji su značajno oblikovali istoriju Srbije.
Zarić je istakla da su neki od komentara sagovornika u filmu prvi put predstavljeni domaćoj javnosti. Na primer, profesor Čarls Kapčan, koji je bio visoko pozicioniran u administraciji Stejt Departmenta, navodi da razlog za bombardovanje nije bila humanitarna katastrofa, što se tada predstavljalo u zapadnim medijima. U filmu se može čuti i arhivska izjava Džejmsa Rubina, bivšeg portparola Stejt Departmenta, koji je govorio o mogućem genocidu, ali je istakao da nije bilo vremena da se to proveri, što je služilo kao priprema javnosti za vojnu intervenciju.
Prema Zarić, većina sagovornika ukazuje na to da su geopolitička pitanja bila ključna u odlučivanju o bombardovanju. Sjedinjene Američke Države i Rusija su se borile za uticaj na Balkanu, a postojala je i potreba da se završi ono što nije bilo završeno tokom Drugog svetskog rata. U tom kontekstu, Vil Vimer, tadašnji potpredsednik Skupštine OEBS-a, napominje da su informacije iz Stejt Departmenta sugerisale da se mora završiti prisustvo na Balkanu.
Kapčan takođe tvrdi da su Sjedinjene Američke Države stvorile svoju vojsku u formi UČK (Oslobodilačka vojska Kosova), iako su pre 1999. godine ovu organizaciju smatrali terorističkom. Ovakav preokret je značajno promenio narativ o sukobima na Kosovu. Zarić ukazuje da je podrška Sjedinjenih Američkih Država UČK omogućila propagandu koja je glorifikovala ovu organizaciju.
Film „Tačka preloma“ istražuje i različite aspekte propagande u zapadnim medijima tog vremena, kao i primere onih koji su se usudili da iznesu drugačije stavove. Džo Anrgerer, novinar ARD-a, imao je problema zbog svog dokumentarca iz 2000-ih koji je obrađivao „laži“ o humanitarnoj katastrofi. Njegov film je izazvao pretnje od strane albanske dijaspore, što ukazuje na to koliko je bilo teško iznositi drugačije narative u tom periodu.
Mnogi ključni akteri iz vremena bombardovanja, poput Tonija Blera, Bila Klintona i Havijera Solane, nisu pristali da učestvuju u dokumentarcu, što dodatno oslikava kompleksnost tema kojima se film bavi. Zarić se osvrće na to da su mnogi od tih aktera ostali nedostižni, što može biti indikator njihovog stava prema ovom događaju.
„Tačka preloma“ nije samo analiza vojnih akcija, već i duboko istraživanje propagande i načina na koji su mediji oblikovali percepcije o sukobima. Film postavlja važna pitanja o istini i mitu u ratnim vremenima, kao i o tome kako istorija može biti oblikovana kroz različite narative. Kroz svedočenja i arhivski materijal, Zarić pokušava da pruži drugačiji pogled na događaje koji su promenili sudbinu Srbije i Balkana.
Dokumentarni film „Tačka preloma“ predstavlja značajan doprinos razumevanju kompleksnosti događaja iz 1999. godine i nudi priliku za preispitivanje narativa koji su oblikovali percepciju rata i njegovih posledica.
