Tropske noći, karakterisane temperaturama koje ne padaju ispod 20 stepeni Celzijusa, postaju sve češće širom sveta, a njihov uticaj na kvalitet sna ljudi je sve izraženiji. Nova studija organizacije Climate Central otkriva da je prosečna osoba na globalnom nivou od 2020. do 2025. godine izgubila gotovo 56 sati sna godišnje zbog visokih temperatura, što se može uporediti sa gubitkom skoro sedam noći sna.
Analiza više od 1.300 gradova pokazuje da se količina sna izgubljenog zbog noćnih vrućina udvostručila od početka 1970-ih. Najveći gubici zabeleženi su na Bliskom Istoku i u jugoistočnoj Aziji, gde su ljudi godišnje gubili između 55 i 91 sat sna. U proseku, stanovnici gradova sa 500.000 stanovnika su u 1970-im gubili oko 46 sati sna godišnje zbog noćnih vrućina, dok je taj broj do 2020. porastao na 56 sati. Klimatske promene igraju sve veću ulogu u ovom problemu.
U Evropi, gubici sna su najizraženiji na jugu kontinenta. Na primer, stanovnici Napulja u Italiji su u poslednjih pet godina gubili 51 sat sna godišnje zbog visokih temperatura. U Atini, glavni grad Grčke, godišnji gubitak iznosio je 45 sati, dok su stanovnici Valensije u Španiji gubili 42 sata, a u Lisabonu i Marseju po 40 sati sna godišnje. Čak i u severnim evropskim državama, ljudi trpe posledice vrućina, iako u manjoj meri. Stanovnici Edinburga u Škotskoj su gubili 21 sat sna godišnje, dok su u Stokholmu i Helsinkiju gubili po 20 sati, a najmanji gubitak zabeležen je u Oslu sa 18 sati godišnje.
Kvalitetan san je od suštinske važnosti za pravilno funkcionisanje organizma. Tokom noći, telo treba da se oporavi, ali kada temperature ostaju visoke, taj proces oporavka se remeti, što stavlja dodatno opterećenje na organizam. Loš san može biti povezan sa promenama raspoloženja, smanjenim kognitivnim sposobnostima, smanjenom produktivnošću, kao i problemima sa kardiovaskularnim i imunološkim sistemom.
Iako na kvalitet sna utiču brojni faktori, noćne vrućine postaju sve značajniji ekološki rizik. Globalno povećanje temperatura i rast broja ljudi koji žive u urbanim toplotnim ostrvima dodatno pogoršavaju situaciju. Nedostatak sna se može nagomilavati tokom više uzastopnih noći, a čak i relativno mala smanjenja trajanja sna mogu imati dugoročne posledice tokom toplih sezona.
Jedna nedavna studija pokazala je da toplije noći više utiču na san osoba starijih od 65 godina, nego na mlađe, dok je uticaj na starije osobe u zemljama sa nižim srednjim prihodima gotovo tri puta jači nego u bogatijim državama. Takođe, žene i ljudi koji već žive u toplijim klimatskim područjima su takođe više pogođeni, a istraživači upozoravaju da bi se taj jaz mogao dodatno povećavati sa daljim porastom temperatura.
Zbog svega navedenog, jasno je da je potrebno preduzeti korake kako bi se smanjio uticaj klimatskih promena na kvalitet sna. Ulaganje u održive tehnologije, poboljšanje urbanih sredina i povećanje svesti o klimatskim promenama su ključni za očuvanje zdravlja i kvaliteta života. S obzirom na to da je san od suštinske važnosti za fizičko i mentalno zdravlje, očuvanje kvalitetnog sna postaje imperativ u svetlu sve većih klimatskih izazova.
