Godinu na izmaku obeležili su značajni događaji u svetu svemirskih istraživanja, uključujući spektakularne misije i eksperimentalna lansiranja raketa. Ove godine, fokus je bio na robotskim misijama na Mesec, kao i na promenama u rukovodstvu NASA-e, jedne od najuticajnijih svemirskih agencija.
S obzirom na trenutnu situaciju, čini se da će naredna godina doneti još više uzbuđenja. Svemirska trka se ponovo zahuktava, posebno između Sjedinjenih Američkih Država i Kine, uz sve veći uticaj privatnih kompanija. Nakon uspešne misije „Chang’e 6“, koja je donela uzorke lunarnog tla sa južnog pola Meseca, američki predsednik Donald Tramp je izdao izvršnu naredbu „Osiguravanje američke svemirske superiornosti“. Ova politika naglašava važnost svemirske dominacije za sigurnost i prosperitet Sjedinjenih Američkih Država.
Izvršna naredba postavlja ambiciozne ciljeve, uključujući povratak astronauta na Mesec do 2028. godine i izgradnju stalne lunarne baze do 2030. godine. U decembru, na čelo NASA-e došao je milijarder Džared Ajsakman, koji će nadgledati sprovođenje ovih planova.
Kina, s druge strane, ne namerava da miruje i planira nastavak sopstvenih svemirskih misija. U 2026. godini, Kinezi planiraju povratak robotske misije „Chang’e“, fokusirane na istraživanje južnog pola Meseca, kao i lansiranje svog svemirskog teleskopa koji će raditi u tandemu sa Tjengun svemirskom stanicom.
Privatne kompanije takođe igraju sve veću ulogu u svemirskoj trci. Kompanija Vast planira da lansira prvu komercijalnu svemirsku stanicu, što bi moglo otvoriti nove mogućnosti za istraživanje i komercijalizaciju svemira.
Među najvažnijim misijama koje se očekuju u 2026. godini je „Artemis II“, koja će biti prvi ljudski pohod na Mesec nakon više od 50 godina. Četvoro astronauta iz NASA-e i Kanadske svemirske agencije otputovaće u Mesečevu orbitu, postavljajući temelje za buduće sletanje na Mesec tokom „Artemis III“ misije.
Ova misija pruža priliku za istraživanje Meseca kao prirodne laboratorije. U naučnom smislu, Mesec predstavlja savršeno mesto za proučavanje planetarne istorije, kao i testiranje novih tehnologija. Njegovi polarni regioni sadrže ledenu vodu, koja može biti ključna za buduće misije.
SpaceX, pod vođstvom Elona Maska, planira da lansira novu verziju svoje Starship rakete, poznatu kao Verzija 3, koja bi mogla biti prva koja će demonstrirati mogućnost dopunjavanja goriva tokom leta. Ovaj napredak je ključan za istraživanje udaljenih destinacija, uključujući Mars.
Međunarodna svemirska stanica (ISS) takođe će doživeti promene, jer će nova posada astronauta stići u februar. Njihovo prisustvo omogućava nastavak naučnih istraživanja i održavanje stanice. Boeing će ponovo pokušati lansiranje Starliner kapsule bez posade, što je ključni korak ka ponovnom uspostavljanju poverenja u ovu letelicu.
Privatne kompanije poput Blue Origin, čiji je osnivač Džef Bezos, planiraju nastavak lansiranja svojih raketa, a očekuje se i prvi let veće „New Glenn“ rakete.
U maju 2026. godine, očekuje se lansiranje Haven-1, prve komercijalne svemirske stanice, što bi moglo označiti prelomni trenutak u razvoju svemirskog istraživanja. Ova stanica neće biti samo stanište, već i istraživačka platforma, fokusirana na biomedicinska istraživanja, uključujući rad sa matičnim ćelijama.
Kina takođe nastavlja sa svojim ambicioznim planovima. Misija „Chang’e 7“ planira da kruži oko Meseca i sleti na njegovu površinu 2026. godine, istražujući morfologiju i sastav lunarne površine.
U narednim godinama, očekuje se da će svemirska istraživanja postati dostupnija i raznovrsnija, čime će se otvoriti nove mogućnosti za naučnike, istraživače i komercijalne subjekte širom sveta.
