Istoričar Mile Bjelajac je nedavno govorio o trenutnim odnosima Srbije sa Evropskom unijom i Sjedinjenim Američkim Državama (SAD). On je naglasio da aspiracije Srbije da postane članica EU ne bi trebale da naruše odnose sa Amerikom. Bjelajac smatra da je sada pravi trenutak da Srbija jasno poruči EU da ne želi da učestvuje u ratnim akcijama protiv Rusije niti u uvođenju sankcija, jer bi to moglo negativno uticati na odnose sa Sjedinjenim Američkim Državama, posebno s obzirom na to da je uspostavljen kanal komunikacije između SAD i Rusije.
U razgovoru za Tanjug, Bjelajac je izjavio da Srbija ne može odustati od svog evropskog puta, i izrazio nadu da je politika SAD prema Srbiji evoluirala u odnosu na prošlost, posebno u kontekstu događaja iz 2000. godine kada je Stejt department otvoreno poručio da treba trajno izolovati Srbiju iz evropske zajednice i urgirati na brzom priznanju nezavisnosti Kosova.
Bjelajac je istakao da je Kosovo sporan element u odnosima između Srbije i SAD. On smatra da rešenje ovog pitanja ne može biti isključivo u rukama jedne strane, jer SAD kao veća sila imaju veću odgovornost. On je naglasio da se osnovni srpski interesi, poput zaštite srpskog stanovništva na Kosovu, moraju rešavati dogovorima iza zatvorenih vrata.
Govoreći o opštem stanju odnosa, Bjelajac je ukazao na to da su za stabilne odnose potrebna dva partnera. Takođe, dodao je da mnogo zavisi od Srbije i kako se ona postavi u trenutnoj geopolitičkoj situaciji. On je primetio da je politička scena često instrumentalizovana u određenim pravcima i da mnoge odluke zavise od međunarodnog rejtinga i percepcije, kao što je bio slučaj sa bivšim američkim predsednikom Donaldom Trampom, koji je navodio da je „zaustavio rat na Kosovu“, iako takav rat nije ni postojao.
Bjelajac je ukazao na to da se svet nalazi u čudnom i nestabilnom stanju, gde su mnoge stabilne tačke dovedene u pitanje. On se nada da neće doći do velikih sukoba i da će se pronaći linije dogovora između velikih sila.
On je naglasio da su dobri odnosi sa SAD od ključnog značaja za Srbiju, posebno zbog srpskog stanovništva na Kosovu i američke percepcije Srbije na duži rok. Takođe, ukazao je na to da se EU isključuje iz pregovora između Amerike i Rusije, pa čak i iz kontakata između Amerike i Kine.
Bjelajac je istakao da Srbija trenutno ne zna kakav je dugoročni plan i kako su različiti globalni igrači pozicionirani. On je naveo da se u Mađarskoj dozvoljava uvoz, dok je Srbija suočena sa pritiscima američke administracije u vezi sa eliminacijom ruskog uticaja, posebno u kontekstu NIS-a.
Kada je reč o budućnosti i novom svetskom poretku, Bjelajac smatra da je potrebno još malo vremena da se situacija razjasni, kako bi se strateški ciljevi Srbije mogli postaviti na dnevni red i kako bi se Srbija mogla bolje pozicionirati na međunarodnoj sceni.
U zaključku, Bjelajac naglašava važnost mudre diplomatije i pristupa u odnosima Srbije sa velikim silama, kao i potrebu za zaštitom nacionalnih interesa i srpskog stanovništva na Kosovu. Njegove reči sugerišu da Srbija mora pažljivo koračati kroz složenu geopolitičku situaciju, balansirajući između svojih evropskih aspitacija i odnosa sa SAD.
