Prosečna neto plata u Srbiji u maju 2023. godine iznosila je 118.398 dinara, prema podacima Republičkog zavoda za statistiku (RZS). Ovi podaci ukazuju na značajne razlike u visini plata među različitim opštinama, kao i među različitim ekonomskim sektorima.
Najveća prosečna plata u maju zabeležena je u beogradskoj opštini Stari grad, gde su prosečna primanja dostigla iznos od 191.185 dinara. Ova opština se izdvaja ne samo zbog visine plata, već i zbog urbanog karaktera i razvijene infrastrukture koja privlači brojne zaposlene. S druge strane, najmanji prosek plata bio je u Bojniku, gde su zaposleni u proseku primili 81.731 dinar. Ove razlike ukazuju na ekonomske disparitete u zemlji, koji su često povezani sa razvojem infrastrukture i dostupnošću poslova.
Pored Starog grada, još deset beogradskih opština imalo je prosečne zarade veće od republičkog proseka. To su opštine Voždovac, Vračar, Zvezdara, Zemun, Lazarevac, Novi Beograd, Palilula, Rakovica, Savski venac i Čukarica. Ove opštine takođe privlače zaposlene zbog boljih životnih uslova i raznovrsnijih mogućnosti zapošljavanja. U isto vreme, prosek plata iznad republičkog proseka zabeležen je i u gradovima poput Novog Sada, Bora, Majdanpeka, Smedereva, kao i u niškoj opštini Medijana.
Kada posmatramo prosečne plate po regionima, Beograd se izdvaja sa prosekom od 145.186 dinara, dok Vojvodina sledeća dolazi sa prosečnom platom od 111.671 dinar. Region Južne i Istočne Srbije beleži prosečnu platu od 104.764 dinara, dok je najniži regionalni prosek zabeležen u Šumadiji i Zapadnoj Srbiji, gde je prosečna neto plata iznosila 101.940 dinara.
Podaci RZS takođe ukazuju na značajne razlike u visini plata prema delatnostima. Najveće prosečne plate zabeležene su u sektoru programiranja, gde su zaposleni u maju ostvarili prosečnu neto zaradu od 295.418 dinara. Ova oblast je postala veoma atraktivna zbog rasta digitalizacije i potrebe za IT stručnjacima. Pored programera, značajne zarade imali su i zaposleni u vazdušnom saobraćaju, sa prosekom od 265.257 dinara, kao i u naučnom istraživanju i razvoju, gde je prosečna plata iznosila 220.046 dinara.
Na drugoj strani spektra, najmanja primanja zabeležena su u delatnostima koje se vode kao ostale lične uslužne delatnosti, sa prosekom od 69.199 dinara. Zaposleni u pripremi i posluživanju hrane i pića imali su prosečnu platu od 70.138 dinara, dok su zaposleni u popravci računara i predmeta za ličnu i upotrebu u domaćinstvu zarađivali prosečno 73.286 dinara. Dodatno, zaposleni u poljoprivredi, građevinarstvu i trgovini takođe su ispod republičkog proseka sa zaradama od 93.657 dinara, 102.382 dinara i 99.664 dinara, respektivno.
U prerađivačkoj industriji, koja zapošljava veliki broj radnika, prosečna neto plata iznosila je 108.118 dinara. Unutar ove oblasti postoje velike razlike; na primer, zaposleni u proizvodnji drveta, osim nameštaja, imali su najnižu prosečnu zaradu od 74.245 dinara, dok su radnici u proizvodnji koksa i derivata nafte ostvarili prosečno 199.919 dinara.
Ovi podaci o platama u Srbiji ukazuju na složenu sliku tržišta rada, gde se ekonomski uslovi znatno razlikuju u zavisnosti od lokacije i delatnosti. Ova situacija postavlja izazove za donosioca odluka i zahteva strategije usmerene na smanjenje ekonomske nejednakosti i poboljšanje životnih uslova zaposlenih širom zemlje.
