Meteorit težak više od jednog kilograma, koji je pre dve godine probio krov jedne kuće u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi, mogao bi da pruži dragocene uvide u postojanje drevne vode u Sunčevom sistemu. Ovaj meteorit je izazvao veliki interes među naučnicima jer može pružiti informacije o ranim fazama razvoja našeg solarnog sistema.
Stanovnici saveznih država Njujork, Nju Džerzi, Konektikat, Rod Ajland i Pensilvanija prijavili su da su tokom 16. jula 2024. godine videli vatrenu kuglu kako para nebo. Ovaj objekat, veličine velikog putnog kofera, projurio je kroz Zemljinu atmosferu brzinom od oko 51.500 kilometara na čas, izazivajući zvučni udar koji su osetili stanovnici Njujorka i Nju Džerzija. Pronađen je samo jedan fragment meteorita, koji je probio plafon glavne spavaće sobe u kući u Hilsborou, u Nju Džerziju.
Srećom, niko nije povređen, a vlasnici kuće brzo su sakupili fragmente meteorita koristeći aluminijumske folije i staklene teglice. Piter Dženiskens, viši istraživač u Institutu SETI i NASA-inom Istraživačkom centru „Ejms“, objasnio je da su ovi fragmenti važni za proučavanje. Analiza je pokazala da se radi o retkoj, primitivnoj vrsti meteorita koja pruža jedinstven uvid u najraniji period Sunčevog sistema.
Vlasnici kuće su uspeli da poprave oštećenje na krovu pre nego što je pala kiša, što je sprečilo ozbiljniju kontaminaciju meteorita. Ova pažnja im je omogućila da naučnici prouče meteorit bez značajnog uticaja spoljašnjih faktora. U vodenim ekstraktima meteorita istraživači su otkrili složene aminokiseline, osnovne gradivne elemente proteina. Dr. Deni Glejvin sa NASA-inog Centra za svemirske letove „Godard“ naglasio je da većina aminokiselina pronađenih u ovom meteoritu nije prisutna u životu na Zemlji, što sugeriše vanzemaljsko poreklo.
Detaljna analiza meteorita pokazala je da pripada grupi ugljeničnih hondrita tipa CM, što znači da je bogat ugljenikom. Ove svemirske stene predstavljaju ostatke kamenitih tela koja su kružila Sunčevim sistemom u njegovim najranijim danima i sadrže hidrirane minerale i organske jedinjenja. Dženiskens ističe da je ovo tek drugi put da je pad meteorita ovog tipa zabeležen, ali prvi put da su naučnici imali priliku da proučavaju tako očuvan uzorak.
Meteoriti poput onog iz Hilsboroa često sadrže tragove drevne slane vode, a istraživači su otkrili velike količine natrijuma za koji se veruje da potiče iz ledenih slanih rastvora unutar izvornog asteroida. Ovi minerali mogu biti ključni za razumevanje nastanka molekula važnih za život. Takođe, tim je otkrio organski ugljenik i složene aminokiseline, pri čemu je Glejvin naglasio da se većina njih prirodno ne javlja na Zemlji.
Naučnici sada pokušavaju da identifikuju slane minerale u meteoritu iz Hilsboroa i porede ih sa mineralima pronađenim tokom NASA-ine misije OSIRIS-REx na asteroidu Benu 2020. godine. Fragmenti meteorita se danas čuvaju u Američkom prirodnjačkom muzeju u Njujorku.
Primitivni ugljenični hondriti smatraju se važnim izvorom organskih materija koje su mogle da doprinesu nastanku života na ranoj Zemlji. Glejvin ističe da meteorit iz Hilsboroa pruža dodatne dokaze da su meteoriti koji su donosili organsku materiju na ranu Zemlju mogli igrati ključnu ulogu u nastanku života.
Otkriće tragova slanog rastvora na asteroidu je posebno značajno, smatra Piter Braun, profesor na Univerzitetu Vestern u Londonu, koji nije učestvovao u istraživanju. Takav slani rastvor predstavlja snažan pokazatelj načina na koji se voda kretala i reagovala sa organskim jedinjenjima. Sve informacije o interakcijama između vode i meteorita su važne za astrobiologiju i razumevanje najranijih oblika života na Zemlji.
Vlasnici kuće su brzo kontaktirali koautora studije kako bi dobili savete o čuvanju uzorka. Oni su shvatili da se dogodilo nešto izuzetno retko i osećali odgovornost da sačuvaju meteorit za naučnu zajednicu. Njihovo iskustvo je bilo neverovatno, s obzirom na to da je meteorit putovao kroz svemir milionima godina pre nego što je završio u njihovom domu. Naučnici napominju da prijavljivanje snimaka sa kućnih kamera može značajno pomoći u prikupljanju meteorita, a to može unaprediti razumevanje evolucije Sunčevog sistema.
