Istraživači su u Malaviju otkrili krematorijum star oko 9.500 godina, koji se smatra najstarijim na svetu. Ova značajna arheološka lokacija pruža nove uvide u rituale drevnih afričkih lovaca-sakupljača. Krematorijum, odnosno mesto gde je paljena lomača, pronađen je u skloništu od stene na planini Hora, na severu Malavija.
Tokom iskopavanja koja su se obavljala 2017. i 2018. godine, otkriveno je ukupno 170 delova ljudskih kostiju, za koje se pretpostavlja da pripadaju odrasloj ženi. Slojevi pepela, uglja i sedimenta ukazuju na to da je kremacija bila namerna. Ipak, lobanja žene nije pronađena, a tragovi posekotina sugerišu da su delovi tela uklonjeni pre spaljivanja, najverovatnije kao deo pogrebnog rituala.
Istraživači su istakli da nema dokaza o nasilju ili kanibalizmu u ovom kontekstu. Umesto toga, delovi tela mogli su da budu čuvani kao simboli ili za ponovno sahranjivanje, što otvara nova pitanja o verovanjima i običajima drevnih zajednica. Sklonište od kamena, pored krematorijuma, služilo je i kao spomenik, sa sahranama koje datiraju između 16.000 i 8.000 godina, a pronađene su i kolekcije kostiju različitih pojedinaca.
Unutar krematorijuma otkriveni su i kameni šiljci, za koje se veruje da su korišćeni u ritualne svrhe. Veličina lomače, koja je bila otprilike veličine bračnog kreveta, sugeriše da su drevne zajednice posedovale složene veštine i visok nivo koordinacije pri njenoj izgradnji i održavanju. Naknadne vatre na istom mestu takođe sugerišu da je kremacija imala simbolički značaj i da je lokacija korišćena i za svakodnevni život.
Prethodno najstariji potvrđeni krematorijum sa ljudskim ostacima u Africi datirao je oko 3.500 godina unazad. Otkriće iz Malavija, stoga, menja postojeće razumevanje života i društvenih uloga afričkih lovaca-sakupljača u praistoriji. Stručnjaci naglašavaju da su rituali i tretman preminulih bili pažljivo strukturirani, što ukazuje na to da su drevni ljudi imali složenije društvene norme i rituale nego što se ranije smatralo.
Analiza ovog otkrića može doprineti razumevanju naprednih sistema verovanja i visoke organizacije društva koje su postojale pre 9.500 godina. Ove informacije pomažu istraživačima da bolje razumeju kako su se razvijali rituali u različitim kulturama i kako su ti rituali odražavali vrednosti i verovanja zajednica.
U svetlu ovog otkrića, možemo zaključiti da su drevni lovci-sakupljači imali bogate i složene kulturne tradicije koje su uključivale ne samo svakodnevne aktivnosti, već i duboko promišljene rituale vezane za smrt i preminule. Ova otkrića otvaraju nova pitanja o načinu života, verovanjima i običajima ovih zajednica i doprinose našem razumevanju ljudske istorije.
Krematorijum u Malaviju, sa svojim arheološkim značajem, predstavlja ključni trenutak u proučavanju ljudske prošlosti i može uticati na to kako se danas gledamo na evoluciju ljudskog društva. Ova otkrića takođe podsećaju na važnost očuvanja i istraživanja arheoloških lokaliteta, koji nam mogu pružiti dragocene uvide u naše zajedničke korene i kulturnu baštinu.
