U čuvenoj londonskoj kući „Sadebi“, na aukciji pod nazivom „Orijentalisti“, danas je prodata slika Paja Jovanovića „Odmor stražara“ za impresivnih 217.600 funti. Ova slika, koja prikazuje još jednog bašibozuka iz Jovanovićeve orijentalne serije, postigla je cenu znatno iznad procenjene vrednosti koja je iznosila između 80.000 i 120.000 funti. Pre nego što je aukcija počela, slika je već imala ponudu od 140.000 funti. Platno dimenzija 44,5 x 53,5 centimetara, odnosno 60 x 69 centimetara sa ramom, dospjelo je na aukciju iz privatne kolekcije iz Škotske, a prethodno je kupljeno u Londonu 31. avgusta 1965. godine.
Jovanovićevi bašibozuci su na aukcijama kuće „Sadebi“ često postizali rekordne cene. Na primer, u aprilu 2018. godine, slika „Dva bašibozuka pred kapijom“ prodana je za 465.000 funti, što je više od pola miliona evra, čime je postala najskuplji rad nekog srpskog umetnika prodat na aukciji. Ova slika dimenzija 43 x 50 centimetara takođe je imala procenjenu vrednost između 100.000 i 150.000 funti.
Osim toga, u novembru 2023. godine, Muzej grada Beograda, koji u svom sastavu ima i Muzej Paje Jovanovića, kupio je sliku „Odmor bašibozuka“ za 240.000 funti. Ovo je bio prvi put da je država Srbija učestvovala na aukciji kod „Sadebija“. Slika je bila procenjena između 70.000 i 100.000 funti, a njene dimenzije su 41 x 32,5 centimetara (odnosno 68 x 60,5 centimetara sa ramom). Na prvi pogled, ova slika je gotovo identična juče prodatom ulju na platnu „Odmor stražara“, a jedine razlike su u „kadru“ i nekoliko sitnijih detalja, što ukazuje da oba dela pripadaju istoj seriji Jovanovićevih studija arnautskih ratnika.
Paja Jovanović, rođen 1859. godine, bio je istaknuti srpski slikar koji je studirao na Akademiji u Beču kod Karla Leopolda Milera. Njegova dela su stekla međunarodno priznanje, a posebno su cenjena među engleskim i američkim kolekcionarima. Jovanović je često prikazivao Crnogorce i Albance, a njegovi radovi su bili izloženi u Beču, Minhenu i Berlinu.
Postoji mogućnost da je kupac „Odmora stražara“ iz Srbije. Prema informacijama koje su „Novosti“ dobile iz Galerije ARTE, koja sarađuje s domaćim kolekcionarima, neki od njih su učestvovali na ovoj i prethodnim aukcijama. Domaći kolekcionari su se povukli iz trke kada je Muzej grada Beograda kupio „Odmor bašibozuka“, kako bi se očuvala fer-plej pravila.
Jovanovićeva dela inspirisana Orijentom su na svetskom tržištu umetnina tri puta skuplja od drugih njegovih slika. Ovaj značajan slikar počeo je da stvara pod uticajem svog profesora Milera, ljubitelja Egipta, koji mu je savetovao da putuje po Crnoj Gori i Albaniji. Tokom tih putovanja, Jovanović je beležio autentični život tamošnjih stanovnika. Njegove žanr slike su se najviše prodavale u Engleskoj, ali su ih kupovale i druge galerije i kupci iz različitih zemalja.
Ova nedavna aukcija ponovo je potvrdila popularnost Paja Jovanovića i njegovih dela, koja, iako stara više od jednog veka, i dalje izazivaju veliko interesovanje i visoke cene na tržištu umetnosti. S obzirom na sve veće prisustvo srpskih umetnika na međunarodnoj sceni, može se očekivati da će se ovakvi trendovi nastaviti i u budućnosti.
