Minsk – Beloruski opozicionar Mikola Statkevič, poznat po svom odlučnom stavu protiv režima predsednika Aleksandra Lukašenka, pušten je na slobodu nakon što je doživeo moždani udar u pritvoru. Ova informacija dolazi od Svetlane Tihanoskaje, istaknute beloruske opozicionarke koja živi u egzilu. Tihanoskaja je putem društvenih mreža izrazila olakšanje zbog Statkevičeve slobode i istakla da je on sada u mogućnosti da ponovo zagrli svoju suprugu, koja ga je dugo čekala.
Statkevič je bio jedan od mnogih političkih zatvorenika u Belorusiji, a njegov slučaj je postao simbol borbe protiv autoritarnog režima. Pre nego što je oslobođen, Statkevič je odbio da bude deportovan u Litvaniju, iako je bio oslobođen od zatvorske kazne ukazom vlasti. Njegovo oslobađanje dolazi u vreme kada je međunarodna zajednica sve više pažnje posvećivala stanju ljudskih prava u Belorusiji.
Oslobađanje Statkeviča nije samo lična pobeda za njega, već i važan trenutak za belorusku opoziciju. U septembru 2025. godine, kao deo šireg procesa smanjenja pritiska na opoziciju, oslobođeno je ukupno 52 zatvorenika, uključujući novinare i političke protivnike. Ove promene su usledile nakon apela tadašnjeg američkog predsednika Donalda Trampa, koji je pozvao na oslobađanje političkih zatvorenika u Belorusiji.
U Belorusiji, situacija sa ljudskim pravima i slobodom govora ostaje kritična. Režim Aleksandra Lukašenka, koji je na vlasti više od 25 godina, nije pokazao znakove popuštanja kada je reč o suočavanju sa opozicijom. Mnogi opozicionari i novinari su i dalje u zatvoru, a oni koji su oslobođeni često su pod pritiskom i podložni su stalnom nadzoru.
Pored Statkeviča, mnogi drugi opozicionari su pretrpeli slične sudbine. U periodu posle predsedničkih izbora 2020. godine, koji su široko osporavani zbog navodnih prevara, režim je započeo brutalnu kampanju protiv prosvjednika i političkih protivnika. Desetine hiljada ljudi su privedeni, a mnogi su se suočili sa mučenjima u pritvoru.
Svetlana Tihanoskaja, koja je postala licem beloruske opozicije nakon što je njen muž, Siarhei Tihanouski, uhapšen, aktivno se bori za ljudska prava i demokratiju u Belorusiji. Njena borba je dobila međunarodnu podršku, a ona je često pozivala na veće angažovanje zapadnih zemalja u rešavanju krize u Belorusiji. Tihanoskaja se takođe zalaže za mirne proteste i dijalog između vlasti i opozicije.
U svetlu nedavnih događaja, mnogi analitičari smatraju da bi oslobađanje Statkeviča moglo da predstavlja pomak u pravcu veće tolerancije prema opoziciji, ali postoji i zabrinutost da bi ovo moglo biti samo taktičko povlačenje vlasti kako bi se smirila međunarodna zajednica. Kako se situacija razvija, beloruska opozicija se suočava sa izazovima u održavanju jedinstva i motivacije među svojim članovima.
Međunarodna zajednica, uključujući Evropsku uniju i Sjedinjene Američke Države, nastavlja da prati situaciju u Belorusiji i poziva na oslobađanje svih političkih zatvorenika. U međuvremenu, aktivisti unutar Belorusije nastavljaju da se bore za svoja prava, uprkos rizicima koje preuzimaju.
Statkevičevo oslobađanje može doneti novu nadu za belorusku opoziciju, ali put ka slobodi i demokratiji ostaje dug i trnovit. Mnogi se nadaju da će ovaj događaj inspirisati nove proteste i jačanje borbe za ljudska prava u zemlji.
